Curiosity Marsta Beklenmedik Bir Keşif Yaptı

Curiosity Marsta 5 km yüksekliğindeki Sharp Dağına yavaş yavaş tırmanmaya devam ediyor. Araç bu yolculuk esnasında beklenmeyen bir de keşifte bulundu.

Zorlu Mars Yüzeyi

Marsın kayalık yüzeyinde gezinmek, NASA’nın Mars keşif aracı Curiosity’nin tekerleklerinden de anlaşılacağı üzere biraz riskli olabiliyor. Mars’ın sert taşlarla dolu yüzeyi Curiosity’nin katı alüminyumdan yapılmış tekerleklerinde bazı kırılmalar meydana getirmişti. NASA’daki Curiosity ekibi, bu zorlu yolculukta keşif aracına yardım etmesi için ivmeölçer ve jiroskop gibi ekipmanları araca entegre etmişti. Bilim insanları Mars’ın yerçekimini ölçmek için bu cihazların yeniden ayarlanabileceğini fark ettiler. Yani deyim yerindeyse Curiosity uzay aracını hackleyip üzerindeki donanımı başka amaçlarla kullanmaya başladılar.

31 Ocak’ta yayınlanan araştırma, NASA ile işbirliği içinde çalışan çeşitli üniversitelerden araştırmacıların, Curiosity’nin hassas sensörlerinden aldıkları bilgiyi yeniden değerlendirerek, Mars’ın yerçekimi ölçümlerini nasıl yaptıklarını açıklıyor.

2012 yılında Mars’a inmeyi başaran Curiosity, şu anda kullandığımız akıllı telefonlarda da bulunan ivmeölçer ve jiroskop gibi ekipmanlarla donatılmış durumda. Bilindiği gibi telefonlarımızdaki bu hassas cihazlar sayesinde hareketlerimizin miktarını ölçebiliyor, yönümüzü tayin ederek yolumuza devam edebiliyoruz. Curiosity’de bu cihazlar, bilim insanlarının aracı uygun bir şekilde yönlendirip hareket ettirmesi amacıyla 11’e kadar çıkarıldı. Bu sayede bol miktarda veri Curiosity’nin hassas sensörlerinden Dünya’ya geri gönderilmekte.

Sharp Dağı

Şans eseri Curiosity’nin ivmeölçerleri aynı zamanda bir gravimetre olarak da kullanılabiliyor. Yani sensörler, Mars jeolojisinin gizemlerini açığa çıkarabilecek cihazlara dönüşebiliyorlar. Araç Sharp Dağı’na tırmanırken duraklasa dahi ivmeölçerler, Mars’ın yerçekimindeki hafif değişimleri tespit edebiliyorlar. Araştırma ekibi ivmeölçerlerden aldıkları 700’ün üzerinde ölçüm ile dağın gizemlerini çözmeyi başardılar.

Maryland Üniversitesi’nden Jeolojist Nicholas Schmerr, bu çalışmayla Mars’ın yerçekimi taramasının ve kaya yoğunluğu ölçümünün ilk kez sunulduğunu belirtiyor.

Kızıl Gezegen’deki Sharp Dağı alışılmışın dışında bir jeolojik yapı. Çünkü Mars’ta Gale krateri olarak bilinen devasa bir kraterin içinde bulunuyor. Bir dağın kraterin içinde yer alması, bilim insanlarının hala kafasını kurcalayan bir soru. Bazı araştırmacılar, dağın milyonlarca yıl boyunca yavaşça biriken tortullar ile oluşmuş olabileceğini düşünmekte. Bu aktiviteyle oluştuğu düşünülen dağın alt katmanlarının, biriken tortullardan ötürü daha yoğun olacağı dolayısıyla Curiosity’nin kütle çekim ölçümlerinde bir artış görüleceği düşünülüyordu.

Araştırma ekibi, Sharp dağında ilerlerken Curiosity üzerine daha az ek yerçekimi uygulandığını tespit etti. Böylece dağı oluşturan kaya tabakalarının beklendiği kadar yoğun olmadığı ve Gale Kraterinin zamanla biriken çökeltilerle dolduğu teorisinin pek mümkün olamayacağı görülmüş oldu.

NASA Jet İtki Laboratuvarı’ndan Ashwin Vasavada, Sharp Dağı’nın nasıl oluştuğuyla ilgili hala birçok soru olmasına rağmen bu çalışmayla yap-bozun önemli bir parçasının bulunduğunu belirtiyor.

Uzay Bilimleri hakkında daha fazlası için Tıklayın.

Kaynak

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: