En Büyük Atom Çarpıştırıcısı Mola Veriyor – 2021’de Görüşmek Üzere

En büyük atom çarpıştırıcısı deyince hepimizin aklına CERN geliyor. Lakin aslında CERN yalnızca Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi. İşte bu merkezin inşa ettiği en büyük atom çarpıştırıcısı ise LHC (Large Hadron Collider). Araştırmacılar bir süre LHC’den uzak kalacak.

En Büyük Atom Çarpıştırıcısı: LHC

En büyük atom çarpıştırıcısı deyince hepimizin aklına CERN geliyor. Lakin aslında CERN, yalnızca Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nin kısaltması. İşte bu merkezin inşa ettiği en büyük atom çarpıştırıcısı ise LHC (Large Hadron Collider). Araştırmacılar bir süre LHC’den uzak kalacak.

Bilgisayarımız yada cep telefonumuz güncelleme aldığında genelde kendisini kapatıp yeniden başlattığına şahit oluruz. Bu durumun aynısı atom çarpıştırıcıları için de geçerli. Large Hadron Collider kısa adıyla LHC 2021 yılının bahar aylarına kadar güncelleme almaya hazırlanıyor. Bu zaman zarfında “insanlığın en büyük labaratuarı” ne yazık ki kapalı kalacak.

en büyük parçacık hızlandırıcısı

LHC, Fransa – İsviçre sınırı altına inşa edilmiş ve uzunluğu 27 km’yi bulan dairesel bir araştırma merkezi. Daire içine çok sayıda güçlü mıknatıslar ve manyetik yönlendiriciler yerleştirilmiş durumda. Böylece zıt yönlerde inanılmaz hızlara ulaştırılan atom altı parçacıklar çarpıştırılıyor. Parçacık olarak büyük oranda proton ve nadir de olsa diğer parçacıklar kullanılıyor. Gerçekleştirilen çarpışmadan elde edilen saçılım desenleri yorumlanarak bilgi toplanıyor. Bu saçılım desenleri kimi zaman daha önce bilinmeyen parçacıkların izini taşıyor ve bilim adamlarına yeni ufuklar açıyor.

LHC’nin En Büyük Başarısı: Higgs Bozonu

Şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük keşif elbette Higgs bozonunun bulunması olmuştu. Higgs bozonu atom-altı dünyayı şu ana kadar en başarılı bir şekilde açıklayan Standart Model’in açmazlarından biriydi. Standart modele göre her bir parçacık kendi alanını yaratır. Higgs bozonu da nesnelere kütle kazandıran bileşen olarak tanımlanıyor. Higgs bozonunun alanı ile etkişime giren parçacıklar kütle kazanırlar. Standart Model Higgs bozonu olmadan cisimlerin neden kütlesi olduğu sorusunu yanıtlayamıyordu. O açıdan modelin “kayıp halka”sının bulunması hayati öneme haiz bir gelişme.

2018 bitmeden başlayacak olan güncelleme LHC’nin ilk kez karşılaştığı bir durum değil lakin diğerine nazaran daha kapsamlı olacak. Bu yüzden daha uzun süre kapalı kalması gerekiyor. Umarız bu güncelleme sonrası aygıtlar bizlere daha ilginç test sonuçları sunar.

Değiştirilmesi planlanan cihazlardan birisi Hidrojen’i proton ve elektron şeklinde ayırdıktan sonra protonu tünellere aktaran kısım. Bu cihaz çok daha güçlü versiyonu ile yer değiştirecek. Bir diğer değişiklik ise LHC’nin toplam enerji kapasitesinde olacak. 13 TeV (Terra electronVolt) gücündeki mevcut hali güncelleme sonrası 14 TeV’a çıkartılacak.

Not: TeV bir enerji birimidir. Genellikle nükleer fizikte ve atom-altı parçacıkların hareket enerjisini tanımlamak için kullanılır. 1 elektronun 1 Volt’luk potansiyel farkı aşabildiği enerjisine 1 eV denir. 1 TeV ise 10 üzeri 12 eV’a tekabül etmektedir. 1 TeV= 1,000,000,000,000 eV.

Fizik hakkında daha fazlası için Tıklayın

Kaynak

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: