Dünyanın Manyetik Kutupları Değişirse Ne Olur?

0 419

Dünyanın manyetik kutupları değişmek üzere olabilir. Hatta jeolojik kayıtlara göre değişim gecikmişe benziyor. Son gözlemlere göre manyetik alanın gittikçe zayıfladığını biliyoruz. Bu ve diğer bulgular, değişimin çok daha yakın bir zamanda gerçekleşeceğini düşündürmekte. Peki manyetik kutupların değişmesi ne anlama geliyor? Kısacası endişelenmeli miyiz?

Dünyanın Manyetik Kutupları ve Canlılık

Fosil kayıtlarındaki kanıtlar, canlı organizmaların manyetik kutup değişiminden etkilenmediğini göstermekte. Değişimin depremlere, volkan patlamalarına ya da dramatik iklim değişikliklerine sebep olduğu yönünde herhangi bir bulgu yok. Gezegenimiz ve üzerindeki canlılar, hayatlarına aynen devam ediyorlar.

Buradaki asıl soru teknolojik olarak bundan nasıl etkileneceğimiz. Manyetik alan, bizleri özellikle Güneş fırtınalarında meydana gelen patlamalardan, o patlamalar sonucunda yayılan enerji yüklü parçacıklardan korumakta. Bu parçacıklar bizim için zararsız olsa da teknolojik cihazlarımız için korkunç sonuçlar ortaya çıkabilir.

dünyanın manyetik kutupları

Carrington Olayı 1859

Şimdilik böyle bir olay ile ilgili çok fazla tecrübemiz yok. Verilebilecek en iyi örnek, Carrington Olayı olarak adlandırılan 1859’daki Güneş fırtınası. Fırtına o kadar güçlüydü ki patlamalardan dolayı oluşan Aurora (kutup ışıkları), Kuzey Yarımküre’de Karayiplere kadar gözlemlenmişti. Telgraf sistemleri arızalandı ve bazı telgraf operatörleri elektrik şoku yaşadı. Bazı operatörler ise sistemi güç kullanmadan çalıştırabiliyordu. Böylesi bir Güneş fırtınası bugün yaşansaydı, verdiği zarar çok daha büyük boyutlarda olurdu. Zararın maddi boyutları trilyonlarca dolar olabilecektir.

Manyetik kutupların değişmesi, Dünya’nın bundan sonra bir manyetik alanı olmayacağı anlamına gelmez. Bunu bir pusula örneğiyle açıklayalım. Şu anda kullandığımız pusulaların küçük kırmızı ucu kuzeyi göstermektedir. Eğer Dünyanın manyetik kutupları tamamen değişirse kırmızı uç artık güneyi gösterecektir. Ancak bu değişim tamamen gerçekleşmeden önce yaşanan ara dönemde, bir seferde çoklu kutupların oluşabileceği kaotik bir dönem var. Böylesi bir dönemde, rotalarını hesap etmek için Dünya’nın manyetik alanını kullanan kuşların ve pusulanızın kafası biraz karışabilir. Aynı zamanda manyetik alan, böyle bir dönemde şimdi olduğundan %20 daha güçsüz olabilir. Tahmin edersiniz ki böyle bir geçiş dönemi bir gecede olup bitmez. Kutup değişimlerinin yaşandığı bu kaotik ara geçiş dönemi binlerce yıl sürebilir. En iyi ihtimalle bazı nadir durumlarda birkaç yüzyıl.

781.000 Yıl

En son gerçekleşen tam kutup değişimi 781.000 yıl önceydi. O zamandan beri gerçekleşen geçici bazı değişimler çok daha kısa zaman önceydi. 41.000 yıl önce meydana gelen geçici bir değişim 250 yıl boyunca sürdü ve şu anki konumuna döndü. Bu fenomen olayın neden gerçekleştiği henüz kesin olarak bilinmiyor.

dünyanın manyetik kutupları

Dünya’nın manyetik alanının, dış çekirdekte bulunan eriyik haldeki demir ve nikelin dönmesiyle ortaya çıktığı düşünülüyor. Dünya çekirdeği kademeli olarak soğuyor. Bu da ısının tanecikler vasıtasıyla yani konveksiyonel olarak yayılmasını sağlayıp tanecikler arasındaki hareketi oluşturuyor. Hareketli yükler, bir dinamonun içindeki elektromıknatısta olduğu gibi burada da manyetik bir alan oluşturuyor. Bu oluşan manyetik alanın sadece %1’i gezegenimizin içinden kaçarak Dünya yüzeyinde gözlemlenebilir hale gelebilmektedir.

Kıyamet Senaryoları

Manyetik kutupların değişimi hakkında en çok destek gören fikir, eriyik demirin hareket ederken karşılaştığı türbülansla bir ilgisi olduğu fikridir. Çekirdekte yaşanan bu kaos, muhtemelen manyetik kutup değişiminde bir rol oynuyor. Ancak tam anlamıyla nasıl gerçekleştiği hala gizemini korumakta.

Dünyanın manyetik kutupları değişirken bilim kurgularda olduğu gibi bazı kıyamet senaryoları akıllarımıza gelse de bilim insanları endişelenecek bir şey olmadığını söylüyorlar.

Bilim hakkında daha fazlası için Tıklayın

Kaynak

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: