Radyo Teleskobu CHIME 13 Hızlı Radyo Patlama Sinyali Keşfetti

Devrim niteliğindeki radyo teleskobu CHIME, biri tekrarlanan olmak üzere 13 yeni hızlı radyo sinyal patlaması tespit etti.

CHIME (Kanada Hidrojen Yoğunluğu Eşleme Deneyi)

3 hafta boyunca “Kanada hidrojen yoğunluğu eşleme deneyi CHIME” (hareketsiz radyo teleskobu) ile yapılan çalışmada Samanyolu’nun ötesinden gelen 13 anlaşılamayan radyo sinyali yakalandı. Çabuk gelip gitmelerinden dolayı hızlı radyo patlamaları (HRP) olarak adlandırılan bu sinyaller, modern astronominin en tuhaf gizemlerinden biri. Ancak yeni tespitler bu radyo sinyallerinin gizemini çözebilir.

Kanada’daki British Columbia Üniversitesi’nde yer alan Chime, tamamen yeni tip bir radyo teleskobu. Gökyüzünde farklı hedeflere odaklanmak için fiziksel olarak hareket eden çanaklar yerine, Chime’de her biri 100 metre uzunluğunda dijital olarak odaklanabilen dört adet metal oluk bulunmakta. Bu sistemde teleskop, dijital sinyal işleme yöntemiyle  radyo dalgalarının geldiği yöne doğru odaklanıp yapılandırılıyor. Bu işlem veriyi gerçek zamanlı olarak işleyen birkaç dev bilgisayar grubu ve akıllı algoritmalarla yapılmakta.

Hızlı Radyo Patlamaları

CHIME için planlanan ana kullanım alanlarından biri hızlı radyo patlamalarını (HRP) araştırmak. Teleskop, 2018’in ortalarında sadece üç haftada 13 HRP tespit ederek yeteneğini kanıtlamış durumda. Daha da etkileyici olanı Chime’in bunu deneme aşamasında gerçekleştirmiş olması. Yani Chime kapasitesinin sadece bir kısmını kullanıyordu ki bu gelecek araştırmalar için oldukça olumlu bir durum oluşturmakta.

HRP 2007 yılında arşiv verilerindeki bir anormallik olarak keşfedilmişti. Ancak bu fenomen olay 2015 yılına kadar canlı olarak algılanamadı. O zamandan bu yana her biri kökenine ait farklı ipuçları sunan yaklaşık 60 olay kayda geçti.

Astronomik Gizemin Anahtarı

Bu olaylardan FRB121102 olarak bilinen patlama en garip olanıdır. Diğerleri gibi tek titreşimli olmak yerine, bu HRP 2012’de keşfedildiğinden beri çok titreşimli olarak gözlemlendi. Şimdiye kadar bu sinyal tekrarlı olan tek sinyaldi. Şu anda ise Chime’in keşfettiği 13 sinyalden biri daha aynı şeyi yapıyor. Bununla beraber astronomik gizemin kilidini açacak anahtar da bulunmuş olabilir. Chime ekibinin bir üyesi olan Ingrid Stairs, yeni keşfedilen sinyalle, bu kozmik bulmacada sinyallerin nereden geldiklerini, neyin bu sinyallere sebep olduğunu anlamakta çözüme biraz daha yakınlaşabileceklerini belirtiyor.

Fakat tekrarlanan bu sinyal araştırmadaki tek keşif değil. Diğer çoğu HRP, genellikle yaklaşık 1400 MHz’lik frekanslarda tespit edilir. Ancak Chime‘in aralığı 400 ila 800 MHz arasında. Yani düşük frekanslı işlemlerinden dolayı, Chime radyo dalgalarının saçılmasında daha kesin ölçümler yapabiliyor. Chime’in çalışabildiği bu frekans aralığı yeni bulunan sinyalleri şimdiye kadar bulunan en düşük frekanslı HRP’ler yapıyor. Çalışma ekibi, bu frekans aralıklarında astrofiziksel nesnelerin yaydığı ve muhtemelen bir çeşit girişim olan çok miktarda saçılma gözlemledi. Bu frekans değerleri doğrultusunda, gelecekteki tespitlerin 400 MHz’den bile daha düşük olabileceği öne sürülüyor.

Bu gizemli olayın, süpernova kalıntısına benzer bir çeşit yoğun kümeden dolayı ya da kara delikle etkileşime girip ortadan kaybolan yıldızların oluşturduğu enerji patlamalarından dolayı ortaya çıkabileceği ifade ediliyor.

Her yeni tespitle birlikte HRP’lerin gizemi çözülmeye biraz daha yaklaşacağa benziyor.

Uzay Bilimleri hakkında daha fazlası için Tıklayın

Kaynak

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: